SLIDE 1
Old English Verbs: Survival Kit P . S. Langeslag Present-Day - - PowerPoint PPT Presentation
Old English Verbs: Survival Kit P . S. Langeslag Present-Day - - PowerPoint PPT Presentation
Old English Verbs: Survival Kit P . S. Langeslag Present-Day English Tense Formation Table 1: A selection of English verbs in their distinctive forms Infinitive Past Past Participle wish wished wished believe believed believed ride
SLIDE 2
SLIDE 3
Present-Day German Tense Formation
Table 2: A selection of German verbs in their distinctive forms
Infinitive Past Past Participle wünschen wünschte gewünscht glauben glaubte geglaubt reiten ritt geritten singen sang gesungen mögen mochte gemocht können konnte gekonnt sollen sollte gesollt sein war gewesen
SLIDE 4
Present-Day English Verb Classes
Table 3: A selection of English verbs in their distinctive forms
Infinitive Past Past Participle Classification wish wished wished weak believe believed believed weak ride rode ridden strong sing sang sung strong may might — preterite-present can could — preterite-present shall should — preterite-present be was been mixed
SLIDE 5
The Largest Classes
Weak
Form their preterite and past participle by the addition of a dental suffix /d~t/.
Table 4: Weak verbs
say said said spend spent spent walk walked walked ban banned banned
Strong
Form their preterite and past participle by changing their stem vowel.
Table 5: Strong verbs
write wrote written swim swam swum bear bore borne shake shook shaken NB past participle typically ends in -n.
SLIDE 6
What Else Is There But Weak and Strong?
Preterite-Present
▶ Presents share an origin with strong preterites; ▶ Preterites superficially like weak preterites.
Table 6: Preterite-present verbs
can could — will would — may might — shall should —
Mixed/Anomalous
Be contains three stems: ▶ am~is (German ist, sind, sei, seien) ▶ be (German bin, bist) ▶ was~were (German war, warst, waren, gewesen)
SLIDE 7
What Else Is There But Weak and Strong?
Preterite-Present
▶ Presents share an origin with strong preterites; ▶ Preterites superficially like weak preterites.
Table 6: Preterite-present verbs
can could — will would — may might — shall should —
Mixed/Anomalous
Be contains three stems: ▶ am~is (German ist, sind, sei, seien) ▶ be (German bin, bist) ▶ was~were (German war, warst, waren, gewesen)
SLIDE 8
Weak Verbs: Class 1
Old English
Table 7: OE lǣran (“teach”)
Tense # Singular Plural Present 1 ic lǣre wē lǣraþ 2 þū lǣrest gē lǣraþ 3 hēo lǣreþ hīe lǣraþ Preterite 1 ic lǣrde wē lǣrdon 2 þū lǣrdest gē lǣrdon 3 hēo lǣrde hīe lǣrdon
German
Table 8: German lehren
Tense # Singular Plural Present 1 ich lehre wir lehren 2 du lehrst ihr lehrt 3 sie lehrt sie lehren Preterite 1 ich lehrte wir lehrten 2 du lehrtest ihr lehrtet 3 sie lehrte sie lehrten
SLIDE 9
Weak Verbs: Class 1
Old English
Table 7: OE lǣran (“teach”)
Tense # Singular Plural Present 1 ic lǣre wē lǣraþ 2 þū lǣrest gē lǣraþ 3 hēo lǣreþ hīe lǣraþ Preterite 1 ic lǣrde wē lǣrdon 2 þū lǣrdest gē lǣrdon 3 hēo lǣrde hīe lǣrdon
German
Table 8: German lehren
Tense # Singular Plural Present 1 ich lehre wir lehren 2 du lehrst ihr lehrt 3 sie lehrt sie lehren Preterite 1 ich lehrte wir lehrten 2 du lehrtest ihr lehrtet 3 sie lehrte sie lehrten
SLIDE 10
Weak Verb Endings
Old English
Table 9: Weak OE personal endings
Tense # Singular Plural Present 1
- e
- aþ
2
- (e)st
- aþ
3
- (e)þ
- aþ
Preterite 1
- de
- don
2
- dest
- don
3
- de
- don
German
Table 10: Weak German personal endings
Tense # Singular Plural Present 1
- e
- en
2
- st
- t
3
- t
- en
Preterite 1
- te
- ten
2
- test
- tet
3
- te
- ten
SLIDE 11
Weak Verb Endings on Class 2 Thematic Vowels
Old English
Table 11: OE class 2 thematic and endings
Tense # Singular Plural Present 1
- ige
- iaþ
2
- (e)st
- iaþ
3
- aþ
- iaþ
Preterite 1
- ode
- odon
2
- odest
- odon
3
- ode
- odon
German
Table 12: German class 2 thematic and endings
Tense # Singular Plural Present 1
- e
- en
2
- est
- et
3
- et
- en
Preterite 1
- ete
- eten
2
- etest
- etet
3
- ete
- eten
SLIDE 12
Weak Verbs: Class 2
Old English
Table 13: OE smiþian (“fashion, forge”)
Tense # Singulara Plural Present 1 ic smiþige wē smiþiaþ 2 þū smiþast gē smiþiaþ 3 hēo smiþaþ hīe smiþiaþ Preterite 1 ic smiþode wē smiþodon 2 þū smiþodest gē smiþodon 3 hēo smiþode hīe smiþodon
German
Table 14: German schmieden
Tense # Singular Plural Present 1 ich schmiede wir schmieden 2 du schmiedest ihr schmiedet 3 sie schmiedet sie schmieden Preterite 1 ich schmiedete wir schmiedeten 2 du schmiedetest ihr schmiedetet 3 sie schmiedete sie schmiedeten
SLIDE 13
Strong Verbs: Class IV
Old English
Table 15: OE niman (“take”)
Tense # Singular Plural Present 1 ic nime wē nimaþ 2 þū nim(e)st gē nimaþ 3 hēo nim(e)þ hīe nimaþ Preterite 1 ic nōm wē nōmon 2 þū nōme gē nōmon 3 hēo nōm hīe nōmon
German
Table 16: German nehmen
Tense # Singular Plural Present 1 ich nehme wir nehmen 2 du nimmst ihr nehmt 3 sie nimmt sie nehmen Preterite 1 ich nahm wir nahmen 2 du nahmst ihr nahmt 3 sie nahm sie nahmen
SLIDE 14
Verb Endings Compared
Weak
Table 17: Weak OE personal endings
Tense # Singular Plural Present 1
- e
- aþ
2
- (e)st
- aþ
3
- (e)þ
- aþ
Preterite 1
- de
- don
2
- dest
- don
3
- de
- don
Strong
Table 18: Strong OE personal endings
Tense # Singular Plural Present 1
- e
- aþ
2
- (e)st
- aþ
3
- (e)þ
- aþ
Preterite 1
- ∅
- on
2
- e
- on
3
- ∅
- on
SLIDE 15
Figure 1: Front mutation
SLIDE 16
i-Mutation and Fortition
Old English
Table 19: OE tredan (“step, trample”)
Tense # Singular Plural Present 1 ic trede wē tredaþ 2 þū tritst gē tredaþ 3 hēo tritt hīe tredaþ Preterite 1 ic træd wē trǣdon 2 þū trǣde gē trǣdon 3 hēo træd hīe trǣdon
German
Table 20: German treten
Tense # Singular Plural Present 1 ich trete wir treten 2 du trittst ihr tretet 3 sie tritt sie treten Preterite 1 ich trat wir traten 2 du tratest ihr tratet 3 sie trat sie traten
SLIDE 17
Seven Strong Verb Classes: Today
English
Table 21: English strong preterite formation
# Infinitive Past Participle I ride rode ridden II fseeze fsoze fsozen III swim swam swum IV steal stole stolen V give gave given VI swear swore sworn VII fall fell fallen
German
Table 22: German strong preterite formation
# Infinitive Past Participle I reiten ritt geritten II fsieren fsor gefsoren III schwimmen schwamm geschwommen IV stehlen stahl gestohlen V geben gab gegeben VI schwören schwor geschworen VII fallen fiel gefallen
SLIDE 18
The Strong Verb Classes in Old English
Table 23: Old English illustration of the strong verb classes
# Infinitive 3sg Pres.
- Pret. Sg.
- Pret. Pl.
Participle I rīdan rītt rād ridon riden II fsēosan fsȳst fsēas fsuron fsoren III swimman swimþ swamm swummon swommen IV stelan stilþ stæl stǣlon stolen V gyfan gyfÿ geaf gēafon gyfen VI swerian swereþ swōr swōron sworen VII feallan fielþ fēoll fēollon feallen
SLIDE 19
Strong Verb Gradation Patterns in Old English
Table 24: Vowel gradation across the four principal parts of OE strong verbs
# First Fronted Second Third Fourth I ī ā i i II ēo īe > ȳ ēa u
- III
eCC iCC æCC uCC
- CC
IV e i æ ǣ e V e i æ ǣ e VI a æ ō ō a VII X X-fsonted Y Y X (C = consonant; X = ā/a/ēa/ea/ō/ē/ǣ/æ; Y = ē/ēo/eo)
SLIDE 20
Preterite-Present Verbs
Compare:
Preterite-Present Present
Table 25: Presents of preterite-present verbs
English German Old English can kann can may mag mæg
Strong Preterite
Table 26: Preterites of classes III, V
English German Old English ran rann rann lay lag læg
SLIDE 21
Preterite-Present Conjugation
Table 27: witan (“know”)
Tense # Singular Plural Present 1 ic wāt wē witon 2 þū wāst gē witon 3 hēo wāt hīe witon Preterite 1 ic wiste wē wiston 2 þū wistest gē wiston 3 hēo wiste hīe wiston
Table 28: mōtan (“be allowed; must”)
Tense # Singular Plural Present 1 ic mōt wē mōton 2 þū mōst gē mōton 3 hēo mōt hīe mōton Preterite 1 ic mōste wē mōston 2 þū mōstest gē mōston 3 hēo mōste hīe mōston
SLIDE 22
Index of Preterite-Present Verbs
Table 29: The twelve preterite-presents of Old English
Infinitive Present Preterite Sense āgan āh āhte
- wn; be obligated
cunnan can cūþe know (how to), be able durran dearr dorste dare dugan dēah dohte avail magan mæg meahte may mōtan mōt mōste may, be able; must gemunan geman gemunde remember genugan geneah genohte suffice sculan sceal sceolde must þurfan þearf þorfue need unnan ann ūþe grant witan wāt wiste know
SLIDE 23
Sense Developments in Germanic Modals
Table 30: Sense differences between cognate modal auxiliaries
OE Sense PDE Sense German Sense cunnan know (how to), be able can be able können know (how to), be able mōtan may; be able; must must must müssen must sculan must shall shall sollen
- ught
willan want will shall wollen want
SLIDE 24
Overview of Verb Categories and Classes
Strong
- I. wrītan, wrāt (“write”)
- II. crēopan, crēap (“creep”)
- III. fsignan, fsægn (“ask”)
- IV. stelan, stæl (“steal”)
- V. specan, spæc (“speak”)
- VI. hladan, hlōd (“load”)
- VII. wealdan, wēold (“govern”)
Preterite-Present
e.g. ▶ cunnan, can, cūþe (“be able”) ▶ mōtan, mōt, mōste (“may”) ▶ sculan, sceal, sceolde (“must”)
Weak
- 1. fsemman, fsemede (“do”)
- 2. sparian, sparode (“spare”)
3.
▶ habban, hæfde (“have”) ▶ hycgan, hogde (“think”) ▶ libban, lifde (“live”) ▶ secgan, sægde (“say”)
Mixed/Anomalous
▶ bēon, wæs (“be”) ▶ dōn, dyde (“do”) ▶ gān, ēode (“go”) ▶ willan, wolde (“want”)
SLIDE 25
Frequency of Verb Categories
▶ wiktionary.org has
▶ 1554 entries under weak verbs ▶ 1004 entries under strong verbs ▶ 22 entries under preterite-present verbs ▶ 3 entries under “suppletive” (i.e. mixed) verbs
But it lists every verb containing a “w” twice, and these figures include many compounds. The number of weak verbs is suspiciously low, that of strong verbs suspiciously high. ▶ Mailhammer counts 492 “Germanic” strong verbs. ▶ For comparison: Fritzner documents c. 3,000 weak verbs for Old Norse, and c. 250 strong verbs are attested or can be reconstructed.
SLIDE 26
How to Identifz a Strong Preterite Singular as a Verb
Table 31: Vowel gradation across the four principal parts of OE strong verbs
# First Fronted Second Third Fourth I ī ā i i II ēo īe > ȳ ēa u
- III
eCC iCC æCC uCC
- CC
IV e i æ ǣ e V e i æ ǣ e VI a æ ō ō a VII X X-fsonted Y Y X ▶ Ends in a consonant or is adjacent to þū ▶ Usually has a stem vowel ā/ēa/æ/ō/ē/ēo/eo ▶ Ofuen the second word in the clause (“V2”) ▶ Ofuen has a subject and/or object nearby ▶ May resemble a German/PDE verb
SLIDE 27
Tense: Just the Two?
Present-Day English
▶ PDE “future” is a resolved tense, not an inflectional tense ▶ PDE perfect constructions express aspect, not tense, and are periphrastic constructions
Old English
▶ Could form perfect constructions as well, but did so more rarely ▶ The full aspectual range is expressed using just present and preterite → Infer fsom context!
SLIDE 28
Mood: The Subjunctive (Weak Illustration)
Indicative
Table 32: OE lǣran (“teach”): indicative
Tense # Singular Plural Present 1 ic lǣre wē lǣraþ 2 þū lǣrest gē lǣraþ 3 hēo lǣreþ hīe lǣraþ Preterite 1 ic lǣrde wē lǣrdon 2 þū lǣrdest gē lǣrdon 3 hēo lǣrde hīe lǣrdon
Subjunctive
Table 33: OE lǣran (“teach”): subjunctive
Tense # Singular Plural Present 1 ic lǣre wē lǣren 2 þū lǣre gē lǣren 3 hēo lǣre hīe lǣren Preterite 1 ic lǣrde wē lǣrden 2 þū lǣrde gē lǣrden 3 hēo lǣrde hīe lǣrden
SLIDE 29
Mood: The Subjunctive (Strong Illustration)
Indicative
Table 34: OE niman (“take”): indicative
Tense # Singular Plural Present 1 ic nime wē nimaþ 2 þū nim(e)st gē nimaþ 3 hēo nim(e)þ hīe nimaþ Preterite 1 ic nōm wē nōmon 2 þū nōme gē nōmon 3 hēo nōm hīe nōmon
Subjunctive
Table 35: OE niman (“take”): subjunctive
Tense # Singular Plural Present 1 ic nime wē nimen 2 þū nime gē nimen 3 hēo nime hīe nimen Preterite 1 ic nōme wē nōmen 2 þū nōme gē nōmen 3 hēo nōme hīe nōmen
SLIDE 30
Where Does the Subjunctive Occur?
Headclauses
▶ Hortatory: “Let us…” ▶ Optative: expressing a wish ▶ Jussive: indirect commands
Subclauses
▶ Purpose clause: “in order that” ▶ Result clause: “so that” ▶ If-clause ▶ Concessive clause: “although” ▶ Object clause: “that” ▶ Reported opinion/speech ▶ Whether/or-clauses See the examples on my handout.
SLIDE 31
Mood: The Imperative
Weak
Table 36: The imperative forms of lǣran (“teach”)
Singular Plural lǣr lǣraþ
Strong
Table 37: The imperative forms of lǣran (“teach”)
Singular Plural nim nimaþ ▶ Old English only has second-person imperatives ▶ The singular form is identical to the verb stem (sometimes with a thematic, see habban) ▶ The plural form is identical to the present indicative plural
SLIDE 32
Bēon/wesan (“be”; mixed/anomalous)
Table 38: OE bēon/wesan (“be”): indicative
Tense # Singular Plural Present 1 ic eom/bēo wē sindon/bēoþ 2 þū eart/bist gē sindon/bēoþ 3 hēo is/biþ hīe sindon/bēoþ Preterite 1 ic wæs wē wǣron 2 þū wǣre gē wǣron 3 hēo wæs hīe wǣron
Table 39: OE bēon/wesan (“be”): subjunctive
Tense # Singular Plural Present 1 ic sīe/bēo wē sīen/bēon 2 þū sīe/bēo gē sīen/bēon 3 hēo sīe/bēo hīe sīen/bēon Preterite 1 ic wǣre wē wǣren 2 þū wǣre gē wǣren 3 hēo wǣre hīe wǣren
Table 40: OE bēon/wesan (“be”): participles and imperative
Present Participle Past Participle Imperative Singular Imperative Plural bēonde/wesende bēon bēo/wes bēoþ/wesaþ
SLIDE 33
Habban (“have”; class 3 weak)
Table 41: OE habban (“have”): indicative
Tense # Singular Plural Present 1 ic hæbbe wē habbaþ 2 þū hæfst gē habbaþ 3 hēo hæfÿ hīe habbaþ Preterite 1 ic hæfde wē hæfdon 2 þū hæfdest gē hæfdon 3 hēo hæfde hīe hæfdon
Table 42: OE habban (“have”): subjunctive
Tense # Singular Plural Present 1 ic hæbbe wē hæbben 2 þū hæbbe gē hæbben 3 hēo hæbbe hīe hæbben Preterite 1 ic hæfde wē hæfden 2 þū hæfde gē hæfden 3 hēo hæfde hīe hæfden
Table 43: OE habban (“have”): participles and imperative
Present Participle Past Participle Imperative Singular Imperative Plural hæbbende hæfd hafa habbaþ
SLIDE 34