Julien Billard Institut de Physique Nucléaire de Lyon / CNRS / Université Lyon 1 Ecole de GIF September 19-24, 2016
1
Direct Dark Matter Detection - Part III Julien Billard Institut de - - PowerPoint PPT Presentation
Direct Dark Matter Detection - Part III Julien Billard Institut de Physique Nuclaire de Lyon / CNRS / Universit Lyon 1 Ecole de GIF September 19-24, 2016 1 Where to look for Dark Matter? 10 - 37 10 - 1 C D D A M 10 - 38 10 - 2 M I S
1
2
CDMS II Ge (2009) Xenon100 (2012)
CRESST CoGeNT (2012) CDMS Si (2013)
EDELWEISS (2011)
DAMA
SIMPLE (2012) ZEPLIN-III (2012) COUPP (2012) LUX (2013) D A M I C ( 2 1 2 ) C D M S l i t e ( 2 1 3 ) S u p e r C D M S L T ( 2 1 4 )
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
3
CDMS II Ge (2009) Xenon100 (2012)
CRESST CoGeNT (2012) CDMS Si (2013)
EDELWEISS (2011)
DAMA
SIMPLE (2012) ZEPLIN-III (2012) COUPP (2012) LUX (2013) D A M I C ( 2 1 2 ) C D M S l i t e ( 2 1 3 ) S u p e r C D M S L T ( 2 1 4 )
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
4
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
2
3
3
6
9
12
13
pp pep hep 7Be_384.3keV 7Be_861.3keV 8B 13N 15O 17F dsnbflux_8 dsnbflux_5 dsnbflux_3 AtmNu_e AtmNu_ebar AtmNu_mu AtmNu_mubar 5
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
2
3
3
6
9
12
13
pp pep hep 7Be_384.3keV 7Be_861.3keV 8B 13N 15O 17F dsnbflux_8 dsnbflux_5 dsnbflux_3 AtmNu_e AtmNu_ebar AtmNu_mu AtmNu_mubar 5
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
2
3
3
6
9
12
13
pp pep hep 7Be_384.3keV 7Be_861.3keV 8B 13N 15O 17F dsnbflux_8 dsnbflux_5 dsnbflux_3 AtmNu_e AtmNu_ebar AtmNu_mu AtmNu_mubar 5
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
2
3
3
6
9
12
13
pp pep hep 7Be_384.3keV 7Be_861.3keV 8B 13N 15O 17F dsnbflux_8 dsnbflux_5 dsnbflux_3 AtmNu_e AtmNu_ebar AtmNu_mu AtmNu_mubar 5
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
2
3
3
6
9
12
13
pp pep hep 7Be_384.3keV 7Be_861.3keV 8B 13N 15O 17F dsnbflux_8 dsnbflux_5 dsnbflux_3 AtmNu_e AtmNu_ebar AtmNu_mu AtmNu_mubar 5
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
6
Nuclear recoil
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
7
Recoil energy [keV]
10
10
10 1 10
2
10 ]
Event rate [(ton.year.keV)
10
10
2
10
5
10
8
10
pp pep hep 7Be_384.3keV 7Be_861.3keV 8B 13N 15O 17F dsnbflux_8 dsnbflux_5 dsnbflux_3 AtmNu_e AtmNu_ebar AtmNu_mu AtmNu_mubar Total
Energy threshold [keV]
10
10
10 1 10
2
10 ]
Number of events [(ton.year)
10
10 1
2
10
4
10
5
10
pp pep hep 7Be_384.3keV 7Be_861.3keV 8B 13N 15O 17F dsnbflux_8 dsnbflux_5 dsnbflux_3 AtmNu_e AtmNu_ebar AtmNu_mu AtmNu_mubar Total
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
3 −
2 −
1 −
2
4 −
1 −
2
5
8
2
cm
= 4.4x10
χ
σ ,
2
= 6 GeV/c
χ
WIMP signal: m Total CNS background Weak neutrino-electron
8
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
3 −
2 −
1 −
2
4 −
1 −
2
5
8
2
cm
= 4.4x10
χ
σ ,
2
= 6 GeV/c
χ
WIMP signal: m Total CNS background Weak neutrino-electron
8
negligible for Ge cryogenic detectors BUT problematic for Xe based detectors
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
3 −
2 −
1 −
2
4 −
1 −
2
5
8
2
cm
= 4.4x10
χ
σ ,
2
= 6 GeV/c
χ
WIMP signal: m Total CNS background Weak neutrino-electron
8
negligible for Ge cryogenic detectors BUT problematic for Xe based detectors
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
9
➡ Using a maximum likelihood analysis where we fit a WIMP hypothesis to the different
Xe target, no energy threshold, perfect energy resolution
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
10
Saturation regime 2 orders of magnitude Discrimination High stats
8B
10-46 10-45 10-44 10-43 10-42 10-2 10-1 100 101 102 103 104 105 106 1e-05 0.0001 0.001 0.01 0.1 1 10 100 1000
SI discovery limit at 6 GeV/c2 [cm2] Number of expected 8B neutrino events
Exposure (ton-year)
∝ 1/√ M T ∝ 1/MT
1% 2% 5% 10% 15% 20%
(F. Ruppin et al., PRD 90 (2014))
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
11
(F. Ruppin et al., PRD 90 (2014))
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
12
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
13
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
14
➡ The additional discrimination power brought by using different targets is related by how
Great complementarity in the SD-p case between Ge and F!
5 6 7 8 9 10 11 12 20 40 60 80 100 120 140 160 180
WIMP mass [GeV/c2] Target number of nucleons (A)
W Xe I Ge Ar Ca Si F O C
10-44 10-42 10-40 10-38 10-36 20 40 60 80 100 120 140 160 180
WIMP-nucleon cross section [cm2] Target number of nucleons (A)
W Xe I Ge Ar Ca Si F O C
SI SD p SD n
(F. Ruppin et al., PRD 90 (2014))
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
15
X 3
10-45 10-44 101 102 103 104
SI discovery limit at 6 GeV/c2 [cm-2] Number of expected 8B neutrino events
Background Subtraction Saturation Regime Background Subtraction Xe Xe+Ge Xe+Ge+Si
10-38 10-37 101 102 103 104
SD (proton) discovery limit at 6 GeV/c2 [cm-2] Number of expected 8B neutrino events
Background Subtraction Saturation Regime Background Subtraction Xe Xe+Ge Xe+Ge+Si
X 50
Spin independent Spin dependent (proton)
(F. Ruppin et al., PRD 90 (2014))
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C D M S I I G e ( 2 9 ) X e n
1 ( 2 1 2 )
CRESST CoGeNT (2012) CDMS Si (2013) DAMA
S I M P L E ( 2 1 2 ) Z E P L I N
I I ( 2 1 2 ) C O U P P ( 2 1 2 ) L U X ( 2 1 3 ) C D M S l i t e ( 2 1 3 ) S u p e r C D M S L T ( 2 1 4 )
8B
Neutrinos Atmospheric and DSNB Neutrinos
7Be
Neutrinos
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C R E S S T ( 2 1 4 ) EDELWEISS (2011) D A M I C ( 2 1 2 )
16
(J. Billard et al., PRD 89 (2014))
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C D M S I I G e ( 2 9 ) X e n
1 ( 2 1 2 )
CRESST CoGeNT (2012) CDMS Si (2013) DAMA
S I M P L E ( 2 1 2 ) Z E P L I N
I I ( 2 1 2 ) C O U P P ( 2 1 2 ) L U X ( 2 1 3 ) C D M S l i t e ( 2 1 3 ) S u p e r C D M S L T ( 2 1 4 )
8B
Neutrinos Atmospheric and DSNB Neutrinos
7Be
Neutrinos
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C R E S S T ( 2 1 4 ) EDELWEISS (2011) D A M I C ( 2 1 2 )
16
(J. Billard et al., PRD 91 (2015))
(J. Billard et al., PRD 89 (2014))
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C D M S I I G e ( 2 9 ) X e n
1 ( 2 1 2 )
CRESST CoGeNT (2012) CDMS Si (2013) DAMA
S I M P L E ( 2 1 2 ) Z E P L I N
I I ( 2 1 2 ) C O U P P ( 2 1 2 ) L U X ( 2 1 3 ) C D M S l i t e ( 2 1 3 ) S u p e r C D M S L T ( 2 1 4 )
8B
Neutrinos Atmospheric and DSNB Neutrinos
7Be
Neutrinos
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C R E S S T ( 2 1 4 ) EDELWEISS (2011) D A M I C ( 2 1 2 )
17
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C D M S I I G e ( 2 9 ) X e n
1 ( 2 1 2 )
CRESST CoGeNT (2012) CDMS Si (2013) DAMA
S I M P L E ( 2 1 2 ) Z E P L I N
I I ( 2 1 2 ) C O U P P ( 2 1 2 ) L U X ( 2 1 3 ) C D M S l i t e ( 2 1 3 ) S u p e r C D M S L T ( 2 1 4 )
8B
Neutrinos Atmospheric and DSNB Neutrinos
7Be
Neutrinos
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C R E S S T ( 2 1 4 ) EDELWEISS (2011) D A M I C ( 2 1 2 )
17
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C D M S I I G e ( 2 9 ) X e n
1 ( 2 1 2 )
CRESST CoGeNT (2012) CDMS Si (2013) DAMA
S I M P L E ( 2 1 2 ) Z E P L I N
I I ( 2 1 2 ) C O U P P ( 2 1 2 ) L U X ( 2 1 3 ) C D M S l i t e ( 2 1 3 ) S u p e r C D M S L T ( 2 1 4 )
8B
Neutrinos Atmospheric and DSNB Neutrinos
7Be
Neutrinos
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C R E S S T ( 2 1 4 ) EDELWEISS (2011) D A M I C ( 2 1 2 )
18
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
19
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
19
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
20
Courtesy M. Schumann
21
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
22
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
Courtesy T. Schutt
23
ionization avalanche (S2)
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
23
ionization avalanche (S2)
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
24
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
LUX, IDM2016
24
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
LUX, IDM2016
25
XENON, IDM2016
26
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
XENON, UCLA Dark Matter 2016
27
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
XENON, UCLA Dark Matter 2016
28
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
XENON, UCLA Dark Matter 2016
29
g1: light collection efficiency x PMT quantum efficiency ~0.1 phd/photon g2: electron extraction efficiency x single electron response ~12.1 phd/electron
LUX, IDM2016
30
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
LUX, IDM2016
31
LUX, IDM2016
32
Absolute light yield light collection efficiency times PMT quantum efficiency ~0.1 phd/photon Absolute charge yield electron extraction efficiency times single electron response ~12.1 phd/electron
E-field E-field
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
LUX, IDM2016
33
4 keVnr 8 keVnr 16 keVnr 32 keVnr
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
XENON, IDM2016
34
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
LUX, UCLA Dark Matter 2016
35
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
LUX, UCLA Dark Matter 2016
36
LUX:
PANDAX-II:
XENON-1T
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
IDM2016
37
XMASS, IDM2016
38
Courtesy T. Schutt
39
10 m height 10 m diameter 3 m diameter
DarkSide, IDM2016
40
/1400
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
DarkSide, IDM2016
41
DarkSide, IDM2016
42
DEAP, IDM2016
43
XENON collaboration, arXiv:1512.07501
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
Darwin, IDM2016
44
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
Courtesy R. Gaitskell
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C D M S I I G e ( 2 9 ) X e n
1 ( 2 1 2 )
CRESST CoGeNT (2012) CDMS Si (2013) DAMA
S I M P L E ( 2 1 2 ) Z E P L I N
I I ( 2 1 2 ) C O U P P ( 2 1 2 ) L U X ( 2 1 3 ) C D M S l i t e ( 2 1 3 ) S u p e r C D M S L T ( 2 1 4 )
8B
Neutrinos Atmospheric and DSNB Neutrinos
7Be
Neutrinos
C O H E RE NT N E U TR IN O S C A TT E RI N G COHERENT NEU TR I NO S C AT T E R I N G C O H E RE N T N EU TRI NO SCATTERING
C R E S S T ( 2 1 4 ) EDELWEISS (2011) D A M I C ( 2 1 2 )
45
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
46
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
46
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
47
Thermometer Interleaved electrodes Holding clamps Copper housing
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
48
endothermic
49
MC ~ 10 mk Still ~ 1k 2nd stage ~ 4k 1st stage ~ 50k Cold stage ~ 0.1 k Detector
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
24 selected events averaged template
50
(sensitivity α)
(Heat capacity C)
(Tbath)
τrise ∼ C/Gsensor
τdecay ∼ C/Gleak
51
∆T
∆R
R(T) = R0e
q
T0 Te
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
52
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
53
be installed in SNOLAB
and non-equilibrium phonons
and thermal phonons
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
54
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
55
e- e- h+
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
56
e- e- h+
1 3 eV
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
133Ba
252Cf
57
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
133Ba
252Cf
57
133Ba
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
58
C1 +4 V V1 -1.5 V
NTD NTD
V2 +1.5 V C2 -4 V
ptNF [keV] 3 4 5 6 7 8 9 10 20 30 Charge [keV]
10 × 5 1 5
C.L. < 68% 68% < C.L. < 95% 95% < C.L. < 99% C.L. > 99% Measurement Lindhard Best fit
T2Z2
Charge model for T2Z2 ionization energy [keVee] total phonon energy [keV]
2 4 6 8 10 12 14 −2 −1 1 2 3 4 5 6 total phonon energy [keV] ionization energy [keVee]
ionization energy [keVee] total phonon energy [keV]
252Cf calibration data
1 3 eV
59
charge propagation recoil phonons Luke phonons
for illustration (FID837 subset)
60
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
61
65Zn, 68Ga
for illustration (FID837 subset)
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
62
210Pb “surface events”
210Pb decay chain
222Rn contamination
210Pb 210Po 206Pb 210Bi
22.3 y 5.01 d 138.4 d
80%: β 17.0 keV 20%: β 63.5 keV 100%: β 1161.5 keV 100%: α 5.3 MeV 13.7%: conv. e 42.5 keV + Auger e 3.5%: conv. e 45.6 keV + Auger e 4.3%: γ 46.5 keV 103 keV 58.1%:
+ 22.0%: x-rays 9.4-15.7 keV
for illustration (FID837 subset)
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
63
for illustration (FID837 subset)
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
64
EDELWEISS Coll., arXiv:1607.04560
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
0.5 1
Number of events / 0.04
1 10
2
10
Data WIMP Pb
206
Sidewall Bi
210
Pb+
210
Sidewall Bi
210
Pb+
210
Face 1.3 keV line Comptons
BDT score
0.5 1 Residual
20 40
p-value = 0.26
65
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
2
2
44 −
43 −
42 −
41 −
40 −
39 −
38 −
66
DAMIC DAMA/LIBRA C D M S I I
i CRESST 2015 CRESST 2012 EDELWEISS-III EDELWEISS-II S u p e r C D M S
T CDMSLITE LUX CoGeNT 2012 CRESST 2014
EDELWEISS collaboration, arXiv:1603.05120
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
67
PJA PapA Pax PapB PJB Pab IpA IpB GepA GapA GapB GepB Gab Gax NTD-A NTD-B Parasitic Cryostat Crystal Tb TeA, CeA, R0A, T0A TpA, CpA Ta, Ca TpB, CpB Tx, Cx TeB, CeB, R0B, T0B
Time [s] 1 1.5 2 Voltage [V]
8 −
10
7 −
10
6 −
10
5 −
10
Data: NTD-A Data: NTD-B Model: NTD-A Model: NTD-B
Ba events: FID 837 @ 18 mK - MCMC3
68
1 3 eV
Ba calibration 356 keV line Luke-Neganov effect
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
69
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
2
1 −
2
46 −
45 −
44 −
43 −
42 −
41 −
40 −
39 −
38 −
70
DAMIC DAMA/LIBRA C D M S I I
i CRESST 2015 CRESST 2012 EDELWEISS-III S u p e r C D M S
T CDMSLITE LUX CoGeNT 2012
EDELWEISS-HV
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
2
2
71
100V, 100 eV heat, 100 eV ion 100V, 500 eV heat, 100 eV ion 8V, 500 eV heat, 100 eV ion EDW-III backgrounds, 350 kg-day Projections for 2017 Background free sensitivities
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
72
73
5 yrs at 80% duty cycle
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
74
75
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
76
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
77
Coincidences only for W
78
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
2
1 −
2
46 −
45 −
44 −
43 −
42 −
41 −
40 −
39 −
38 −
79
DAMIC DAMA/LIBRA C D M S I I
i CRESST 2015 CRESST 2012 EDELWEISS-III S u p e r C D M S
T CDMSLITE LUX CoGeNT 2012
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
80
CRESST collaboration, IDM 2016
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016
CRESST-3 phase 1 CRESST-3 phase 2 SuperCDMS@SNOLAB
Julien Billard (IPNL) - GIF 2016