Alternatif Dnya Salk Raporu Kararl Admlar Atabilmek iin Kresel - - PowerPoint PPT Presentation

2014 Alternatif Dünya Sağlık Raporu

Kararlı Adımlar Atabilmek için Küresel Sağlık Krizini Anlamak

Küresel Sağlık İzleme Raporu (dördüncü sayısıyla) büyük kitleler tarafından sağlıkla ilgili alternatif söylem için kararlı bir ses olarak kabul görülmektedir. Sağlıkla ilgili faaliyet ve politikalara yaklaşımımızda radikal bir değişim sağlayabilmek için güçlü analizleri, alternatif önerileri, mücadele ve değişim öykülerini birleştirir.

Küresel Sağlık İzleme

• 2003’te tüm dünyadan

akademisyen ve aktivistleri ortak bir çabası olarak meydana geldi.

• Sağlıkla ilgili halihazırdaki

politikaları sorgulamak ve yeni analizler yoluyla alternatifler önermek için tasarlandı.

• Önceki baskıları 2005, 2008 ve

2011’de yapıldı.

• GHW 4: Altı STK koordine etti.
• Zed Books tarafından yayımlandı.

GHW 4: Yapı

• Dünyanın politik ve ekonomik mimarisi:

küresel güç ilişkileri ve ekonomik yönetişim.

• Sağlık sistemleri: sağlık sistemleri ile ilgili

güncel tartışmalar.

• Sağlık bakımının ötesinde: sağlığın sosyal,

ekonomik, politik ve çevresel belirleyicileri.

• ‘İzleme” : insanlar ya da sağlık üzerinde etkisi
• lan süreç ve kurumların irdelenmesi.
• Alternatifler, Hareket ve Değişim:

mücadeleler ve insanların değişimi nasıl mümkün kıldıklarının öyküleri.

Bölüm A: Küresel politik ve ekonomik mimari

• Neoliberal küreselleşme ve küresel

sağlık krizi

• Güç ilişkileri ve ekonomik

yönetişimde son dönem değişiklikleri ?

• Bu değişimler sağlıkla ilgili karar ve

seçimler üzerinde nasıl etkili

• lacaklar?

A.1: Sağlık krizi ve neoliberal küreselleşme

• Küresel finansı

yeniden düzenle

• Kemer sıkmayı reddet
• Kademeli

vergilendirmeyi attır

• Vergi cennetlerini

kapat

• Küresel vergi

sistemlerini destekle

• Büyümenin sınırlarıyla

yüzleş

• Kamuyu geri iste

Halk sağlığı aktivistlerinin varolan sisteme meydan okuyabilmeleri için siyasi strateji ve politika seçenekleri?

A.2: Avrupa’daki kriz ve kemer sıkma

Ekonomik kriz milyonların geçim kaynaklarını eritirken, kamu yatırımları ve refah saldırı altında! Kriz sonrası Avrupa, kamu himetlerini savunmamız için en iyi örnek…

A.3: Latin Amerika’daki siyasi değişimler

• Latin Amerika’daki ‘ilerici’ hükümetler yeni bir

dönüşüm fazına işaret ediyor.

• ‘İyi yaşamak’ (vivir bien) fikri gibi, ‘toplumsal
• larak neyin iyi’ olduğunu tanımlamanın yeni

biçimleri gelişiyor.

A.4: Arap Baharı sonrası

• 2011’de belli başlı Arap liderlerin düşüşü

yoksunluk ve siyasi olarak boğulma mücadelesinin bir parçasıydı.

• “Arap Baharı” sonrasında oluşan yeni mücadele

hattı, küresel sermayenin refah ve sosyal hizmetlerle ilgili ataklarını geri püskürtmeye

• daklanmalı.

Bölüm B: Sağlık Sistemleri

• Evrensel Sağlık Kapsayıcılığı (ESK)

Hakkındaki Tartışmalar: ana akım söylemin sınırlılıkları

• Ülke örneklerinden kanıtlar
• Küresel sağlık emekgücü krizi
• Sağlık sistemlerinin karşında, ana

akım söylemin içinde ön plana çıkmayan kilit konular

B.1: Evrensel Sağlık Kapsayıcılığı

• Sağlık sistemleri

politikalarında günümüzdeki ilerleyiş belli bir söylem tarafından meşrulaştırılmakta – özel sektörün kâr etmesi amacıyla kamu kurumlarının zayıflatılması.

• Baskın ESK modelinin, halk

sağlığı sistemleri için tehdit edici bir yapısı vardır.

• En iyi modeller vergilerle

finanse edilmiş, kapsamlı hizmetlere erişim hakkı

• lan ve katılımcı

mekanizmaları barındıranlardır.

• Kamu sistemlerinin ülkede

yaşayanlarca yeniden sahiplenilmesine, halkların çıkarına reformlarla yenilenmesine ve hesap verebilir kılınmasına ihtiyaç vardır.

• B.2: İngiltere’de Ulusal Sağlık Sistemi’nden sağlık

hizmet pazarına doğru yaşanan dönüşüm demokrasinin başarısızlığının göstergesidir.

• B.3: Meksika’daki sağlık reformları ESK adına

başarı hikayesi olarak gösterilse de kanıtlar ana akım söylemi zorlamaktadır.

• B.4: Brezilya’nın Başarısı birinci basamak

hizmetleri ve toplumsal katılımı yeniden kurması iken üçüncü basamak hizmetleri ayrıştırması bu durumu tehlikeye atmıştır.

• B.5: Güney Afrika’nın kapsayıcı hizmetlere evrensel

erişime izin veren vergiye dayalı sistem için kararlı duruşu birçok açıdan tehdit altındadır.

• B.6: Tunus – devrime katkıda bulunan sosyal adalet

ve hakkaniyet gibi değerleri savunma mücadelesi

Sağlık Sistemleri: Ülke Raporları

B.7: Toplum Sağlığı Çalışanlarının Yeniden Canlanması

• TSÇ’lerin programlarında sağlığın belirleyicilerine yönelik

eylemler eksiktir.

• Toplumsal Hareketlilik ile birleşince toplumun beklentisini

karşılamada TSÇ’ler sağlık hizmetinin biçimlenmesi noktasında katkı sağlayabilirler

• İran ve Brezilya güçlü ve yeterli kaynak aktarılan bir sağlık

sistemine entegre edilmiş sağlam bir programa sahiptir. Güney Afrika ve Hindistan’daki girişimler henüz yenidir ve bazı yönlerden zayıftır.

B.8: Ana ve Çocuk Sağlığının Krizi

• Özellikle Afrika’da anne

ölümleri ve hastalık yükü kabul edilemez düzeyde

• lmaya devam etmektedir.
• Hizmet aramadaki

gecikmeler sosyal belirleyiciler ve toplumsal cinsiyet ilişkileri ile sarmal

• luşturmuş durumdadır.
• Etkili programların temel

taşları üreme sağlığı ve cinsel sağlık hizmetlerine evrensel erişimdir.

• Sağlık sistemlerinin ve

sağlık çalışanlarının güçlendirilmesi hakkaniyetli erişimi sağlamada önceliklidir.

B.9: Sağlık Çalışanları Krizi

• Afrika’da IMF tarafından önerilen

kamu çalışanı ücretlerinde “tavan” uygulaması sağlık emekgücü göçüne neden olmuştur.

• Bağlayıcılığı olmayan işe alma

kuralları etkili bir yanıt

• lamamıştır.
• “Ekonomik verimlilik” kaygısı

azalan sağlık çalışanlarının özellikli tanı ve tedavi uygulamalarındaki rollerini tehdit eder hale gelmiştir.

• Güçlü ve evrensel sağlık sistemi

için gerekli olan kamu kaynaklarınca finanse edilen, güçlü bir sağlık emekgücünün

• lmasıdır.

Hekim eğitiminde Güney Afrika Hükümeti 58.700 Dolar sübvansiyon vermekte. Yurtdışında çalışan hekimlerin, ülke için getiri kaybı tahmini 1,4 milyar Dolar (Güney Afrika) Yetişmiş hekimlerin göç ettikleri ülkelere sağladıkları yarar:

• İngiltere’de 2,7 milyar

Dolar

• ABD’de 846 milyar Dolar

B.10: Tıbbi Araçlar

• Halk sağlığı söylemlerinde

tıbbi araçlar genellikle ihmal edilmektedir..

• Tıbbi Araç Endüstrisi yeni

araç ve teknolojilerin sağlık hizmetinde “devrim” yaratabileceğini iddia eder – bu iddiaları araştıran çok az bağımsız çalışma vardır.

• Tıbbi teknolojilerin maliyet-

etkililiğine dair sağlam kanıtlara dayandırılmış düzenleyici mekanizmalara ihtiyaç vardır.

Bölüm C: Sağlık hizmetinin ötesinde

• Sosyal, ekonomik, politik ve çevresel

faktörlerin rolüne odaklanma

• Bu belirleyenlerin kişilerin sağlığı

üzerindeki etki yolakları

• Toplulukların ihtiyaçlarına yanıt

verme potansiyeli olan sosyal programlar-fakat gerçekte durum bu mu?

C.1: Sosyal koruma katları

• Kalkınma ile ilgili var olan söyleme itiraz

ihtiyacı

• Salt ‘üretkenlik’ ve büyüme merkezli

ekonomiden kaçınma savunuculuğu

• Kalkınmanın ‘ikili

toplumların’ sonu anlamına geldiği, neoliberal politikaları dönüştürücü bir gündem önerisi

C.2: Bulaşıcı olmayan hastalıklar (BOH)

• BOH’lerle ilgili değişik iddialara rağmen, yaşam

koşulları yoksul ülkelerde hala Tip I hastalıkların baskın olmasına neden oluyor.

• BOH ile ilgili gündem, hastalık ve acıdan beslenen

güçlü çıkarlar tarafından gasp ediliyor.

C.3: Beslenme & Gıda egemenliği

• Küresel gıda ve beslenme

krizi insan yapımı bir

• krizdir. Gıdanın kontrolü

çiftçilerden, tarım-gıda işletmelerine kaymaktadır.

• Bugün dünyadaki

çocukların üçte biri yetersiz beslenmektedir.

• Beslenmenin ‘çifte

külfetini’ (yetersiz beslenme ve obezite) elimine etmek, sosyal belirleyicilerle yüzleşmek ve onları değiştirmekten geçmektedir.

C.4: Cinsiyet eksenli şiddet

• Cinsiyet eksenli şiddetin eliminasyonu, iktidar ve

tahakküm, kaynak ve yetkiye ulaşım gibi birçok toplumsal meseleye vurgu yapmayı gerektirir.

• Cinsiyet eksenli şiddet hakkındaki yasa ve

rehberler, sağlık sisteminin yanıtlarını da içermelidir.

C.5: Topluluk öncülüğünde sanitasyon

• Topluluk Öncülüğünde Toplam Sanitasyon (TÖTS)

hızla tırmanan sanitasyon krizine bir yanıt olarak güçlü uluslararası kuruluş ve STK lar tarafından önerildi.

• Temel bir sağlık ve insan hakları meselesine,

‘kurbanı suçlama’ yaklaşımını temsil edebilir.

C.6: Canımızı çıkaran endüstriler

• Madencilikte tehlikelere maruz kalım ile kötü

sağlık çıktıları arasındaki nedensel ilişkiyi gösteren kanıtlar, endüstrinin avukatları tarafından inkar ve örtbas edilmektedir.

• Topluluklarla maden şirketleri arasındaki devasa

güç dengesizlikleri nedeniyle yönetişim yapıları çok yetersiz kalmaktadır.

Bölüm D: İzleme

Dünya Sağlık Örgütü’ndeki Reformlar – DSÖ’yü güçlendirmeye yönelik mi yoksa bağışçılara bağlı yapısını yasallaştırmak için mi? Halkların sağlığına etki eden bazı küresel kurumlara mercek tutmak? “İZLEMEK” gereken küresel süreçler hangileri?

D.1: DSÖ Reformu

• DSÖ baskı altında: teknik bir role geri çekilip küresel

sağlık krizinin politik ve ekonomik aktörleri ile ilişki kurmayı bırakması bekleniyor.

• Kurumun karşı karşıya olduğu mali kriz, anlamlı

ilişkiler kurma kapasitesini daha da zora sokmakta.

• “Bağlı” katkılardaki artış DSÖ’nün harcamalarının

%70’ine geldi ve kurumun elini daha da bağladı.

• Önerilen finansal diyaloglar

artma eğilimindeki bağışçı etkisini daha da güçlendirici nitelikte.

• Yönetim organları ve

Sekreterlik devlet-dışı aktörlerin uygunsuz etkisiyle tehdit altında.

D.2: Hizmet sunumunda STK’lar

• Günümüzün hegemonik söylemi gerçekçi olunması talebiyle

ütopik düşünmekten iğreniyor; STK’lara “pragmatizm” rehberlik ediyor artık.

• Bağışçı kaynaklı finansmana bağlı olmak gündemlerin de

bağışçılar tarafından belirlenmesi tehlikesini beraberinde getiriyor ve STK’lar için yeni bir “iş modeli” ortaya çıkartıyor.

• Bağışçı tarafından yönlendirilen

işbirliği, adaletsiz güç ilişkilerine karşı mobilize olmak yerine zorluklarla başa çıkmaya yarayacak araçların sunulmasına

• daklanıyor.

D.3: Özel Sektörün Halk Sağlığı Politikalarına Etkisi

• Kamu-özel ortaklıkları halk sağlığı stratejilerini ve

politikalarını etkileyebilecek platform görevi görmekte.

• Kamu ve özel aktörler arasında sabit bir ilişkinin varlığı çıkar

çatışmalarının meşrulaşmasına yol açmakta.

• Özel vakıflar ve kuruluşların bu tarz ilişkilere yönelik ilgisi

giderek artmakta.

• Özel aktörlerin etkisi altındaki kamu politikası yapım süreci

yalnızca bu özel aktörlerin yönetim kurullarına hesap verir konumda.

• Özel vakıflar, danışmanlık ve mali şirketler, özel sanayi ve

küresel kamu-özel ortaklığı arasında bir bağ bulunmakta.

D.4: TRIPS Sözleşmesi

• Ticaretle İlişkili Fikri Mülkiyet

Hakları (TRIPS) kalkınmakta olan ülkeleri ilaçlar üzerinde patent

• lmasını kabul etmeye zorladı.
• Kalkınmakta olan ülkelerin ve sivil

toplumun bastırması sonucunda, güçlü patent rejiminin etkisini hafifletmek için tasarlanan “sağlık tedbirleri” üretildi.

• Yirmi yılın sonunda, bu tedbirlerin

kullanımının zorlayıcı olduğunu gösteren dağ kadar kanıt var.

D.5: Haiti’deki Kolera Salgını

 Salgına dair popüler farkındalık, 2010 Ocak ayındaki depremde

etkilenen göçmenleri merkezine alan uydurma bir söyleme dayanır.

 Kanıtlara göre ise salgın MINUSTAH kuvvetlerinin işgaline

bağlıdır.

 Haiti’de herhangi bir

değişimin yaşanması, yabancı devletlerin müdahalesinin ve Haiti’nin işgalinin sonlanmasına bağlıdır.

D.6: IFC’nin “Afrika’da Sağlık” Girişimi

 Dünya Bankası bünyesindeki Uluslarası Finans Kurumu

(IFC) Afrika’da Sağlık Girişimi üzerinden, sağlığa evrensel erişim fikrinin ilkeleriyle ters düşmüş bir şekilde çalışmaktadır.

 Özellikle önemli olan yoksullara yeterince

• daklanılmamasıdır. Girişim aynı zamanda belli

hedeflerde bir yatırımın yapılmasını da başaramamıştır.

 Dünya Bankası, girişimi değerlendirdiği orta vade

incelemesinde yoksulları önceleyen kanıta dayalı bir yaklaşıma dair kanıt gösterememiştir.

D.7: Klinik deneylerin “dışarıda” yapılması

 Giderek artan bir şekilde klinik deneyler

artık “dışarıda” yani kalkınmakta olan ülkelerde yapılmaktadır.

 Olgu çalışmaları genel bir eğilim olarak

tercih edilen belli yerler olduğunu göstermektedir: zayıf düzenlemelerin

• lduğu sistemler ve savunmasız

toplumlar – uysal klinik denekler havuzu

• larak.

 Çok büyük hak ve etik ihlaller; Ulusötesi

İlaç Şirketleri, yerel düzenleme kurulları, deneyleri yürüten doktorlar ve Kuzeydeki düzenleyici kurullar arasındaki bağın yansımaları olarak karşımıza çıkıyor.

En sık rastlanan etik ihlaller:

• Savunmasız insanların

sömürülmesi

• Özgür ve aydınlatılmış
• nam eksiikliği
• Plaseboların uygunsuz

kullanımı

• Ciddi yan etkiler

karşısında uygun telafi normlarının eksikliği

• deneylerin sonunda

tedaviye erişimin

• lmaması

Bölüm E: Direniş, Eylemler ve Değişim

• Değişim nerelerde yaşanıyor ve

zorluklar neler?

• Ders çıkaracak ve desteklenmesi

gereken bazı ilham verici mücadeleler hangileri?

• İnsanlar “Herkes İçin Sağlık” amacını

gerçek kılmak için nasıl örgütleniyorlar?

Sosyal Değişim ve Sağlık

 Birçok Latin Amerika ülkesi önemli

sosyal ve politik değişim geçirdi. Neoliberal çerçeveyi reddeden ve zorlayan bir süreci planlamaya yeltenmiş farklı şekillerde deneyler olarak karşımıza çıktılar.

 Tabi ki bu mücadele sağlık

sektöründe de görülmektedir – Neoliberalizimin sorgulanamaz fikirlerini sorgulayan ve “toplumcu” ve “kültürlerarası” yaklaşımlarla değiştiren bir yaklaşımla.

Julia Ramos, Bolivya Köylü Kadınlar Konfederasyonu Bartolina Sisa genel sekreteri; Bolivya’da sosyal dönüşümü artık yerli halklar yönlendiriyor

Sosyal Değişim ve Sağlık

E.1: Bolivya’da “iyi yaşamak” (vivir bien) kavramı, geçmişin kolonyal ve neoliberal yasalarını parçalamaya katkı sağlıyor. E.2: El Salvador 2009 yılında “sol” bir hükümet kurulmasından sonra elde edilen başarıların geri çevrilemez bir yapıya getirilmesini sağlamak için zorlu bir sürece giriyor. E.3: Venezuela, emperyalist ABD hükümetinin ve

• nun ülke içi işbirlikçilerinin (oligarşi, medya,

Katolik Klise Hiyerarşisi ve bazı muhafazakar partiler) saldırısı altındadır.

Neoliberal Reformlara Direnç

 Kolombiya’da (E.4) ve Peru’da (E.5) neoliberal hegemonya

popüler hareketler ile zora sokulmuştur; tartışmalar sağlık sistemini hedef alan reformlara karşı mücadelede belirgindir.

 Sağlık profesyonelleri tarafından canlandırılan ve

şekillendirilen yeni sosyal ittifaklardan anahtar nitelikte dersler çıkarılabilir.

Neoliberal Reformlara Direnç

• E.6: Küresel ekonomik kriz lives Avrupa’da

yaşayanları da etkiledi. Protesto dalgaları ve direniş hareketleri kıtanın büyük bölümüne yayıldı.

• Hedefte, yeni serbest ticaret sözleşmesi –

Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı (TTIP) için “Troika” ve bir o kadar da AB-ABD müzakerelerinin dayattığı kemer sıkma paketleri vardı.

• E.7: Bunlarla ilişkili bir vaka – Halkidiki –

Yunanistan’da bir grup insan birlik olup bir altın madeni projesine karşı ayaklandı.

• Deneyimleri insanlara gösterdi ki insanların doğal

hali bencillik değil, işbirliği ve dayanışmadır.

E.8: Hindistan’da Gıda Hakkı

 “Herkesin temel bir hak olarak

aç kalmaktan korunma hakkı vardır ve erişimi en temelde garanti etmek birincil olarak devletin sorumluluğundadır.”

 Gıda Hakkı Kampanyası ile elde

edilen deneyim, bir konu etrafında bir araya gelen – farklı toplumsal kesimleri temsil eden ülke çapında üyelerden oluşmuş – geniş tabanlı bir ağın gücüne dair iyi bir göstergedir.

E.9: Aborjin Toplum İdaresindeki Sağlık Hizmetleri (ACCHS)

 ACCHS Hareketi, Aborjinlerin sağlık mücadelesine

katılmalarında anahtar araçlardan biri haline gelmiştir.

 Sağlığın sosyal belirleyicilerini gözeterek sağlık

hizmetine erişim için kollektif eylemleri bir araya getiren bir mücadeledir.

 Aborjinler, ACCHS sayesinde

Avustralya’da Temel Sağlık Hizmetleri modelini geliştirdiler.

GHW4’ü nasıl edinirsiniz?

Şu sayfayı ziyaret edin: http://zedbooks.co.uk/node/17814 Detaylı bilgi için:

www.ghwatch.org/ghw4

Veya e-mail olarak: sbarria@phmovement.org asengupta@phmovement.org